Từ ngôi nhà ở làng Kim Nặc đến khu di tích Tổng Bí thư Hà Huy Tập

15/11/2026 Lịch sử hình thành di tích 3 lượt xem

Khu di tích tại xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh, hình thành quanh hai địa điểm gắn với hai thời khắc cách nhau hơn một thế kỷ: ngôi nhà nơi Hà Huy Tập chào đời năm 1906 và đồi Đồng Lem, nơi đón ông về an nghỉ năm 2009. Mỗi địa điểm có một lịch sử riêng và được xếp hạng di tích quốc gia ở một thời điểm khác nhau.

Từ mái nhà của gia đình ở làng Kim Nặc

Ngày 24 tháng 4 năm 1906, Hà Huy Tập sinh tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa, nay thuộc xã Cẩm Hưng. Ngôi nhà tranh năm gian vốn là nơi sinh hoạt của gia đình ông. Những vật dụng như chum nước, cối xay lúa và cũi đựng thức ăn giúp người xem hình dung căn nhà trong công dụng ban đầu của nó, trước khi nơi đây trở thành một địa điểm lưu niệm.

Ngôi nhà tranh tại quê hương Tổng Bí thư Hà Huy Tập.
Ngôi nhà tranh tại quê hương Tổng Bí thư Hà Huy Tập. Ảnh: Báo Hà Tĩnh.

Năm 2004, ngôi nhà được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Trong khuôn viên hiện nay, khách có thể nhận ra các lớp công trình khác nhau: nhà tranh lưu dấu đời sống gia đình, nhà tưởng niệm là nơi dâng hương, còn các cụm tượng kể chuyện bằng hình khối. Những tên gọi “Cội nguồn”, “Nỗi đau mất nước” và “Chân lý cách mạng” cho biết chủ đề của từng cụm tượng.

Không gian khu lưu niệm tại Cẩm Hưng nhìn từ trên cao.
Không gian khu lưu niệm tại Cẩm Hưng nhìn từ trên cao. Ảnh: Báo Hà Tĩnh.

Đồi Đồng Lem trở thành nơi an nghỉ

Hà Huy Tập hy sinh tại Hóc Môn ngày 28 tháng 8 năm 1941. Đến tháng 12 năm 2009, hài cốt của ông mới được đưa về quê hương và an táng trên đồi Đồng Lem. Bởi vậy, khu mộ ghi dấu cả ngày trở về sau 68 năm xa cách. Khách đến đây sau khi thăm nhà tranh có thể hiểu vì sao một hành trình tưởng niệm lại gồm hai điểm dừng.

Ngày 12 tháng 2 năm 2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng khu mộ là di tích lịch sử quốc gia theo Quyết định số 318/QĐ-BVHTTDL. Mốc này gắn với khu mộ, còn mốc năm 2004 gắn với ngôi nhà. Đặt hai dấu mốc trên cùng một dòng thời gian giúp người đọc hiểu quá trình hình thành khu di tích hôm nay.

Tìm hiểu thêm: Các địa chỉ đỏ ở Hà Tĩnh.

Tư liệu và ảnh: Báo Hà Tĩnh, đăng trên Cổng Thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh.